Onkoplastik Cerrahi
Onkoplastik Cerrahi Nedir?
Onkoplastik cerrahi, meme kanseri tedavisinde, tümörün çıkarılması ve aynı zamanda estetik görünümün korunması amacıyla uygulanan bir cerrahi tekniktir. Bu yöntem, hastaların hem kanser tedavisini etkin bir şekilde almalarını hem de fiziksel görünümlerini korumalarını sağlar.
Onkoplastik cerrahi, kanser cerrahisi ve plastik cerrahiyi birleştirerek daha bütünsel bir yaklaşım sunar. Meme kanserinde, tümörün büyüklüğü ve lokalizasyonu nedeniyle meme dokusundan oldukça fazla miktarda doku çıkarmak gerekebilir. Bu durum meme şeklinde bozukluklara neden olacağından, hasta için psikolojik ve sosyal sorunlara yol açabilir.
Meme rekonstrüksiyonu, memenin bir kısmının veya tamamının alınmasından sonra yeni bir meme yapmak için yapılan ameliyattır. Amaç orijinal göğüse benzer boyut ve şekilde bir meme oluşturmaktır. Meme kanseri tedavisi amacıyla yapılan mastektomiden sonra yeniden meme yapmak, meme kanserinin hasta üzerinde oluşturduğu ruhsal travma ve anksiyeti azaltır. Meme kanseri olan kadınların hayat kalitesini arttırır.
Yeniden Yapılanma Türleri
Yeni bir meme yapmanın ana yolları şunlardır:
- Meme dokusunun tamamı veya bir kısmı implantlar ile onarılabilir
- Vücudun başka bir kısmından alınan doku kullanılarak (otolog flep rekonstrüksiyonu) meme onarılabilir
- Veya her ikisinin kombinasyonu ile onarılabilir
Uygun olan farklı rekonstrüksiyon türleri, hasta ile istişare edilir. Mümkün olduğunca diğer göğüsün şekline uyum sağlamak hedeflenir. Yeniden yapılanma ameliyatından sonra yeni bir meme ucu oluşturmak (meme ucu rekonstrüksiyonu) veya diğer göğüsün şeklini buna uyacak şekilde değiştirilmek için işlemler planlanabilir.
İmplant ile Rekonstrüksiyon
İmplant ile rekonstrüksiyon, meme dokusunun yerine silikon implant yerleştirilerek yapılan bir yöntemdir. Bu yöntem daha az cerrahi girişim gerektirir ve iyileşme süresi daha kısadır.
Flep ile Rekonstrüksiyon
Flep ile rekonstrüksiyon, vücudun başka bir bölgesinden (sırt, karın veya kalça) doku alınarak meme oluşturulmasıdır. Bu yöntemde doğal bir doku kullanıldığı için daha doğal bir görünüm elde edilir.
Meme Rekonstrüksiyonu Ne Zaman Yapılmalı?
Meme rekonstrüksiyonu, kanser ameliyatıyla aynı zamanda (eş zamanlı rekonstrüksiyon) veya kanser ameliyatından bir süre sonra (geç zamanlı rekonstrüksiyon) olarak yapılmaktadır. Yeniden yapılandırma seçeneklerini değerlendirirken:
- Kanserin türü ve evresi
- İhtiyaç duyabilecek diğer tedaviler
- Hastanın duyguları ve tercihleri göz önünde bulundurularak en doğru yönteme karar verilir
Mastektomi ile Aynı Seansta
Mastektomi ile aynı ameliyatta yapılan rekonstrüksiyon, hastanın meme kaybını yaşamamasını sağlar ve tek bir cerrahi girişim yeterlidir.
Mastektomi Sonrası
Mastektomi sonrası yapılan rekonstrüksiyon, kanser tedavisinin tamamlanmasını bekler ve hastanın rekonstrüksiyon için fiziksel ve psikolojik olarak hazır olduğu zamanda gerçekleştirilir.
Eş Zamanlı Meme Rekonstrüksiyonu
Eş zamanlı yapılan meme rekonstrüksiyonunda mastektomi ile aynı seansta yeni meme oluşturulur. Yeniden yapılan meme diğer meme ile eşleştirmeye çalışılır ancak bu tam olarak aynı olmayacaktır.
Yeni meme, alınan memeden farklı bir his ve görüntüye sahip olacaktır. Ancak kadınlar, eş zamanlı yeniden yapılanmada, meme kaybıyla oluşan ruhsal travma ile daha kolay baş ederler.
Avantajları
- Mastektomi ameliyatı sonrasında, hasta uyandığında yeniden yapılandırılmış yeni göğse sahip olur
- Genellikle daha az ameliyat geçirir, dolayısıyla daha az anestezi uygulanır
- Bu yöntemde göğüs daha iyi görünebilir çünkü genellikle orada bulunan göğüs derisini kullanılır
Dezavantajları
- Hastanın istediği yeniden yapılanma türüne karar verecek kadar zamanı olmayabilir
- Ameliyattan sonra radyoterapi ihtiyacı olacaksa, yeniden yapılanmanın görünümü değişebilir
- Ameliyat sonrası iyileşme süresi, yalnızca mastektomiye kıyaslanırsa yeniden yapılanma işlemi ile beraber daha uzun olur
- Vücudunuzda daha fazla yara izi olabilir, bu, sahip olduğunuz yeniden yapılanma türüne bağlıdır
Önemli Not
Ameliyattan sonra komplikasyon yaşanırsa kemoterapi veya radyoterapi gibi daha ileri tedavileri gecikebilir. Kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik kanser ilaçları, bazen vücudun kendini iyi iyileştirmesini engelleyebilir. Yani ameliyattan sonra yarayla ilgili herhangi bir sorun yaşanırsa yaralar iyileşene kadar bu tedavilere başlanılamaz.
Geç Zamanlı Meme Rekonstrüksiyonu
Bazı insanlar yeniden yapılanma düşünmeden önce mastektomi ve meme kanseri tedavisini atlatmayı tercih edebilir. Ya da mevcut kanser türü ve hastalığın seviyesi eş zamanlı yeni meme oluşturulmasına uygun olmayabilir.
Avantajları
- Seçenekleri incelemek ve bunları uzman bir cerrahla tartışmak için daha fazla zaman olur
- Meme kanseri tedavisi, rekonstrüksiyon ameliyatından etkilenmeyecektir
Dezavantajları
- Mastektomi sonrası meme dokusunun olmadığı bir süre olur, hasta bozulan vücut algısı, anksiyete ve kanser olma hissi ile her gün yaşamaya devam eder
- Yeniden yapılandırılmış memede, eş zamanlı yeniden yapılanmaya göre daha büyük bir yara izi kalabilir
- İyi bir kozmetik etki elde etmek için daha sonra daha fazla ameliyata ihtiyaç olabilir
Kimler Meme Rekonstrüksiyonu Yaptırabilir?
- Memenin bir kısmının veya tamamının alındığı hastalar
- Radikal mastektomi (memenin ve arkasındaki kasın çıkarılması) işlemi yapılan hastalar
- Radyoterapi alan hastalar
- Büyük göğüsleri olan hastalar
Her yaşta meme rekonstrüksiyonu yapılabilir. Sigara, aşırı kilo veya başka ciddi tıbbi sorunlar komplikasyon riskini arttırır.
Risk Faktörleri
Meme kanseri ameliyatı olacak hastalarda ve aşağıdaki durumlarda komplikasyon riski daha yüksektir:
- Sigara kullanımı: Dokuya giden kan akışını azaltabilir. Bu, kanserin alınması ameliyatından sonra veya meme rekonstrüksiyonunda yara iyileşmesinde sorunlara neden olabilir. Ayrıca enfeksiyona yakalanma riskini de artırabilir.
- Aşırı obezite: Anestezi ve ameliyatın sonuçlarından kaynaklanan komplikasyon riskini artırır.
- Başka ciddi tıbbi durumlar
Meme Koruyucu Cerrahi Sonrası Rekonstrüksiyon
Meme koruyucu cerrahide memenin sadece bir kısmı alınır. Radyoterapinin ardından uygulanan bu tip ameliyatlardan sonra memenin görünümü genellikle çok iyi olur.
Çok az sayıda kadın, memelerinin yalnızca bir kısmı çıkarıldığında rekonstrüktif cerrahiye ihtiyaç duyar. Ancak bazı kadınlarda kalan meme dokusunun yeniden inşasına ihtiyaç duyulabilir. Kısmi rekonstrüksiyon veya memenin yeniden şekillendirilmesi mümkün olabilir.
Kısmi Bir Yeniden Yapılanmaya Sahip Olmak
Lumpektomi ameliyatı sırasında alınan meme dokusunun miktarı kişiden kişiye değişir. Eğer çok miktarda meme dokusu alınmışsa memede bir göçük kalabilir. Bu, tedavi edilen memenin diğer memeye göre çok daha küçük görünmesi anlamına gelir. Ancak bazen şekli için memenin kısmi rekonstrüksiyonunu önerilebilir. Göçük küçük bir canlı doku alanıyla doldururlabilir.
Sırttan doku kullanılabilir. Buna latissimus dorsi flebi (Mini LD flebi) denir.
Bunu yapmanın koltuk altınızdan, sırtınızın üst kısmından veya meme çevresinden yedek dokuları kullanmak gibi başka yolları da var. Bu, göğüsteki farklı kan damarlarının beslediği doku alanları kullanılarak kısmi rekonstrüksiyon olarak bilinir. Bunlar:
- Lateral interkostal arter perforatör flebi (LICAP)
- Anterior interkostal arter perforatör flebi (AICAP)
- Medial interkostal arter perforatör flebi (MICAP)
- Torako dorsal arter perforatör flebi (TDAP)
- Lateral torasik arter perforatör flebi (LTAP)
Kanserin geri gelme riskini azaltmak için kalan meme dokusuna radyoterapiye hâlâ ihtiyacınız olabilir.
Memeyi Yeniden Şekillendirmek
Memenizin bir kısmının alınması gerekiyorsa ve oldukça büyük göğüsleriniz varsa, yeniden şekillendirme bir seçenek olabilir. Tümör ve çevredeki sağlıklı doku çıkarılır. Daha sonra daha küçük bir meme oluşturmak için kalan meme dokusu yeniden şekillendirirler.
Kanserin geri gelme riskini azaltmak için kalan meme dokusuna radyoterapi ihtiyacı olabilir.
Rekonstrüktif ameliyatta aynı zamanda diğer memeyi küçültme ameliyatı da yapılabilir, böylece boyutları birbirine eşit olur.
Diğer Göğsünüze Ameliyat
Bazı hastalarda memelerin simetrik olmaları için etkilenmeyen göğüsleri ameliyat etmek gerekebilir. İşlemde yeni göğsün etkilenmemiş diğer göğse mümkün olduğunca yakın olması amaçlanır.
- Yeni memeye uyacak şekilde büyütülebilir
- Yeni memeye uyacak şekilde küçültülebilir
- Yeni göğüsten daha fazla sarkmaması için mastopeksi yapmak gerekebilir
Yeniden yapılanma öncesinde ve sonrasında göğüslerinizin fotoğraflarının çekilmesi gerekecektir. Bunlar ameliyatınızın önemli kayıtlarıdır. Yalnızca göğüs bölgenizi gösterirler, yüzünüzü göstermezler. Gizli tıbbi kayıtlarınız arasında saklanır ve başka hiçbir yerde paylaşılmaz.